Sunday, September 3, 2023

Cerpen bahasa Bali "Nyoman Latra" Bagian-1




Dagang Bunga

(Papahan. 1)

Yéning madagang bunga ento mula ja gaginané Yoman sabilang wai di pekené. Bisa uling semengan nganti sanja ipun mabukak di pekené ngadep bunga. Ipun anak dueg pisan Yéning mretenin bungané sané kaadep ento. Tusing ja ada bunga sané kanti layu Yéning dagangan ipuné, ento ngaé anak sané mablanja demen pisan Yéning meli bunga sik ipuné. Ipun stata ngutsahang apang bungané seger. Yéning bungané sané kaadep jani ento anak bunga sané kaalap dugase dinané dibi, sakéwala ipun mreténin bungané nganggo yéh apang tusing nganti layu adepa jani. Bungané ané alapa dibi ento kaejang di wadah ané misi yéh, ditu katik bungané kaemem olih ipun apang bungané sida seger kirang langkung ngidang seger ngantos duang dina. Ento mawinang dagangan bunga ipun stata seger, tusing ja ada layu anang bedik.

luh

Man, yéning tletekin tiyang Nyoman ento madagang bunga uling semengan nganti sanja di pekené, sakéwala bungané Nyoman sané adep nyoman jeg seger sajan. Diapin suba sanja, enu masi seger bungané.

Nyoman

Raga anak madan dagang patut suba ngadolin barang sané luwung majeng sané mablanja Luh. Nyanan Yén layu bungané, nyén men anak nyak meli? di ada anak meli, pastika suba anak keselek ulian tusing ada pilihan sané lénan, alén misi mudah pastika lakar nagih bayaha dagangané.

Iluh

Sajan ja ento carah kéto man. Men Nyoman apa kaanggo apang nyak luwung kéné bungané? Apa nyoman lais sajan madagang sawai-wai?

Nyoman

Tusing ja kéto, iraga madagang anak tusing kena ban. Kanggo swécan widiné Luh, dikénkéné lais lan dikénkéné bisa tiléh bungané mulih.

Iluh

Nah ento Yéning kanti sanje tusing maan ngadep bungané, apa anggo mbok apang nyak bungaé stata seger? Yén tiyang jumah anak ejang akinyengan dogen bunga suba sagét layu. keweh baan, tusing nyak jegég canangé ané tanding ulian bungané layu.

Nyoman

Oh, Yéning indik ento aluh ento luh.

Iluh

Aluh kékén ento? eda naké nungkak kéto ngorin. Jeg tusing dadi idihin carané, hi, hi...,

Nyoman

Kéné Luh, bungané ané adep tiyang jani wantah bunga sané suba maalap dibi. Ento bungané dibi sasubané neked jumah ejang di pegoné utawi wadahé ané misi yéh. Nah bungané ento belusin gigis baan yéh laut ejang di wadahé ané misi yéh.

Iluh

Emem ené pituduhné mbok?

Nyoman

Ae Luh, sakéwala katik ne doen emem, bungané belusin gigis dogén. Eda kanti bungané ané maemem apang tusing gebuh bungané.


Dagang bunga sané madagang di peken anak lebihan suba ngelah papulan bunga di tegalané.Biasané dagang bunga ento Yéning sanjané ngalap bunga tur buin maniné bungané ento sané kaadep ring pekéné. Silih tunggilné Yoman sané madagang di peken petangé. Ipun anak ngelah papulan bunga di tebané sané kapiara olih kurenan ipun. Papulan bungané akéh pisan sorohné, ada bunga cepaka, bunga kembang kertas, bunga nyangkulang, bunga pacah lan sané lenan. Nyoman masih Yéning suba suwud madagang utawi dagangané telah di peken, ipun nguwopin kurenan ipun miara papulan bungané ento. Biasané sabilang sanje disubané suwud ngalap bunga ané lakar adepa buin maniné ento, ipun marengin nyiamin entikan bungané lan dikapah-kapahé ngerabukin apang bungané anteng. Ulian ento Nyoman ngidang ngadep bunga masoroh liu tur bungané bungah-bungah sajan.

Iluh

Oh keto carané aa, beneh suba bungané mbok jeg seger dogén diapin nganti sanja.

Nyoman

Saja keto suba tiang sabilang wai. Éh iluh Yéning iluh madagag canang ento, biasané nYén nandingin canangne Luh. Jeg bungah-bungah ajan canangné Iluh tepuk mbok.

Iluh

Yéh, ento anak nuwutin bungané ané anggon canang mbok. Lamun bungané luwung tur liu sorohné, pastika ngidang ngaé bungah.

Nyoman

Men yén ngalih bungané apang liu sorohné ento tusing kewéh Luh?

Iluh

Mewéh dong tusing Mbok, kéwala maelang dadiné tiang meli lakar, ulian ngalih soroh bunga sané maelénan.

Nyoman

Béh Yénketo sing tipis batin canangé nyan Luh?

Iluh

Nah saja ja mbok, Kéwala kanggoang dogén bedikan maan bati apang ngidang aluhang ngadep canangé.

Nyoman

Yén keto, nyak iluh mli bunga ka jumah emboké? Kéwala Iluh ngalapin padidi, nyan baanga mudahan ulian iluh ngalap padidi?

Iluh

Béh nyak sajan mbok, bunga apa gen mbok ngelah?

Nyoman

Ento jumah kurenan embok anak maabian bunga. Ené suba sekayané uling abian kurenan emboké ané adep mbok jani dini di peken. Ditu di tebané embok anak ada abian bunga liu. Buina soroh bungané liu masi. Ada bunga nyangkulan, kembang seribu, kembang kertas, bunga cepaka, bunga pacah lan ada masi bunga ané lenan. Yén Iluh nyak ngalihin kemu padidi, nyanan lakar baang mudahan ulian nyoman ngalih padidi. Santukan nyoman tepuk mbok anak liu-liu sajan meli bunga sik emboké anggon Iluh canang. Pedalem tepukin embok Yén bas bedik maan bati. Yén suba ditu Iluh ngalih pedidi aji ajine mudahan, sinah iunan Iluh maan bati uling ngadep canang, buina Iluh ngidang milihin ditu bungané ané kénén lakar lebihin iluh ngalih ané lakar anggo canang apang bungahan buin.

Yéning madagang bunga di peken, apa buin ngadep bunga sané anggona canang, anggon mabati lan bunga-bunga ané anggona lénan di sejabaning anak ngaturang bhakti di bali, patut suba nyiagang bunga sané becik lan ngidang nyangkepin sejabanin kayun anke meli. Sekadi Nyoman ané medagang di peken petange ené silih tunggil contone. Ipun madagang anak nganggo parirencana satondéné madagang, apang dagangané tusing nganti masisa utawi pocol. Minakadi sané mangkin ipun ngajak kurené san nyiagang bunga sané lakar kaadep buin mani. Ipu ngajak kurenané nyiagang bunga dagangan lebiahan teken bisané, ulian buin telung rahinané wenten rainan gumi purnama kadasa. Sinah Yéning ada rainan keto, anaké pacang lebihan ngaé canang, ngaé banten ada masi sané ngias daksina palinggih, apa buin misi odalan di pura-pura, sinah liu anak pacang ngalih utawi meli bunga. Nah ulian ento Nyoman ngajak kurenané Latra nyediang bunga lebihan apang ngidang ipun nyangkepin bablanjan pelanggané, apang tusing kanti pelanggan ipun makaengan ulian kuangan bunga.

Latra

Man bungané ané lakar adep buin mani suba sedeng ento Man?

Nyoman

Suba asané ento bli. Nang tegarang tingalin bli, tusing ja suba ebek ento?

Latra

Ebek ja suba, sakéwala anak buin puan ento ada rainan purnama. Tusing ja kuangan nyanan ento, apang tusing nyan tangainé Nyoman misi mulih buin ngalihin bunga, padalem cacag-cicig ngalihin bunga mulih. Konden misi buin ngalapin.

Nyoman

Yéh sajan anak rainan purnama buin puan, mani pastika liu-liu anaké mli bunga. Asané kuangan ento bli Yén dina mapag rainan buka mani. Biasané sih keto, anak mli bunga dimapag rainan ento anak liu-liu gati santikan anak liu gunané. Angoona nanding canang, munganin bantené, angona muspa, ada masi sané ngias daksina biasané.

Latra

Ento suba kenehang bli, apang tusing mani buin kuangan. Pedalem pelanggan misi ngantosang buin lan memené misi ulah-ulih ngalih bunga.

Nyoman

Enah kéné dogen bli, jani alapang bunga buin molas kilo. Lebihin bunga jepun ajak nyangkulané. Bénjep tyang ngané pandan arumé. Biasané Yéning rerainan, anak bungané ento ané liu ané meli. Santukan liu maanggo di canangé Yéning bunga nyangkulan ngajak pandanarumé. Keto masi bunga jepuné biasané Yéning rainan purnama ento liu anaké ngias daksina palinggih, apa bin buin puan ento anak raian purnama kadasa. sinah liu suba anak lakar meli bunga.

Latra

Lan lamun kéto jani bli lakar ngalap bunga malu, laguna enu selid.

Nyoman

Enah bli, malunan suba ka teba.

Latra

Yéh nyoman barengin anaké, apang ada ajak nutur sambilang.

Nyoman

Ené suba mkikénang bli, enu mempen lungsurang bedik apang ada kinyukan di teba benjep ngajak bli sayang, hi..., hi...,

 

Madagang bunga tusing ja cocok ngawag madagang. Yéning carah mangkin anak saingan liu pisan, Yéning iraga sané madagang tusing nganggo parirencana sané becik, sinah suba nepukin pocol. Bisa dogén liu anak mblanja, jeg pas dagangané bedik. keto masi bisa Yén raga bek ngelah dagangan, bisa anak meli tusing ada. Iraga ané madagang bunga di peken kéné cocok suba sekenang marencana, silih tunggine nlisikin kawerluan palanggané. Conto ipun Yéning suba masan rainan gunmi di bali, di pamapagne cocok sampun lebihin nyediang bunga anggon dagangan. Yéning rainan ento sinah liu anak lakar ngawerluang bunga, ada ané anggon canang, ada ané anggon ngias lan ada masi ada ané anggona mabakti. Yén suba parirencanané tepat sasar, astungkara bungané sané kaadep pacang sida akéh masari.

Latra

Paih misi kéto, jeg carah anak bajang dogén, Kéwala jeg mula jemet sajan memené ené. Yén kéné terus gedé dogen bayuné bli magaé ngajak memené.

Nyoman

Enah kemu naké malunan, eda lantangina buin, nyan buwung ngalap bunga nyan, hi...hi...

Ayu

Mé..., mémé. Tiyang dadi milu ka teba mé marengin ngalap bunga?

Nyoman

Pah sedeng luwunga Yu, Ené jani lakar ngalap bunga liu ané lakar adep mémé buin mani.

Ayu

Sangkel liu mé? anak ada apa ladné? ada ané metari ae?

Nyoman

Tusing Yu, mani ento dina mapag rainan purna kadasa. Sinah liu anaké pacang ngawerluang bunga, mani apang liunan dagangané apang tusing kanti kuangan daganganné.

Ayu

Yih saja bin puan suba purnama. Lan barengina men mémé ngajak bapa ngalap bunga.

Latra

Mai naké Yu ngajak bapa malunan majalan.

Ayu

Enah jani suba. Ené Bapa ngajak Mémé mula dueg sajan madagang. Tusing ja ngawag maadepan utawi madagang. Carah jani Ené meme ngajak bapa anak suba nganggo parirencana madagang. Nelisikin sawengkon patra galahe, sinah suba tusing lakar pocol Yén madagang. Apa buin madagang bunga carah meme Ené, suba ngeNéhang selah apang ngidang madagang liu buka carah ané buin mani, Yén suba rainan pastika krama lakar liu nganggo bunga. SInah buin mani di magpang rainané cocok suba lebihin nyediang dagngan apang liunan maan madagang. Apa buin langgané ané werlu jaga apang tusing kanti malaib nyan uluan kaciwa tusing maan bunga ané lakar belina sik meméné buin mani. Mula meme ngajak bapa éné jeg idola asel ngawangun parirencana, pastika astungkara masari.

Nyoman

Éh tusing pocol mula Ayu masekolah ekonomi, ento suba tatujone. Yén madagang keken carané apang pelanggan demen tru ngidang madagang liu. Keto suba Ayu, iraga madagang tusing ja cocok madagang ngawang, diastu tuah dagang bunga, astungkara masari gidang Ayu tamat ulian sarin dagangan.

Ring sajeroning madagang mula patut ngelah parirencana sané cocok apang dagangané lais lan liu maan madagang. Apa buin madagang bunga buka kaluargané Latra ané kurenané dadi dagang bunga dipekéné. Kurenané, Ni Nyoman stata ngidang ngaénang pelanggané girang Yéning mblanja sik ipuné. Ento ngaénang anaké demen mlblanja, tusing ja taén pocol anaké mablanja. Suba uling bungané state seger utawi tusing layu, lenan nika bunga apa ja aliha teken anaké mblanja pastika lakar ada. Ipung ngidang kadi kénten ulian ipun ngajak kurenané satate ninggalin galah utawi patrané madagang. Contonyané, Ilatra sané nyediang dagangané nuwuwutin kawerluan anaké sané mblanja. Ipun ngitungang bunga apa ané cocok né lebihin ngadep lan digalah kekéné cocokné ngadep. Ulian keto sampun Nyoman jeg kasub sajan dadi dagang bunga sané makejang ada utawi paling jangkep.

Latra

Néh kan saja lantang dadiné satuané, mai naké Yu majalan.

Ayu

Lan pa, Ayu ngaba keranjangé dadua. Bapa ento dogén suba aba apang aluhang.

Latra

Né suba aba bapa. Éh Ayu Yén purnama ento bisané bunga apa ané liu anggona lebian tekén anaké dicanangé?

Ayu

Ngudiang bapa matakon kéto? baang ja anak luh-luh dogén nawang keto apang tusing lebihan gaené bapa bakat jemakin nyan, hi..hi..,

Latra

Péh mara bapa matkon kéto, tusing ja artiné bapa lakar nanding canang. Bapa ento edot nawang, Yén suba nawang nyanan apang bnéh ban bunga apa ané lakar alihin. Apang tusing nyanan anak ngalih bunga nyangkulan ané liu, malahan jepun bakat sediang. kan bisa masi pocol bunga jepuné buina langgané mémé ceningé makaengan.

Ayu

Paih benéh masi bapa. Ajan anak lingsir ané mula saja malunan ngecapin uyah. Pengalaman idup mula ané paling utama, tusing ada plajahan ané luihan teken ento.

Latra

Bah, jeg buin teori né. enggalin naé bunga apa ané liu anggona? apang bnéh baan ngalap jani.

Ayu

Buin mani ento mapag purnama, bunga ané paling lais biasané Yén mémé ngorang anak bunga pacah pa. Yén carah tiyang cocok masi ento, ulian anaké lakar liu ngalih bunga pacah sawiréh liu soroh warnané. Ada ané kudrang, pelung, putih, barak lan ané lenan. Bunga pacah ené lakar belina tekén anaké lan pastika liu lakar meli, ulian liu gunané. Apa buin dicanangé pa, ento soroh warna ané liu ngidang ngaénang canangé bungah.

Latra

Lamun kéto cocok, lan bunga pacahé lebihin ngalap apang adepe ngajak mémé buin mani di peken.

Ayu

Pih bapa nénénan jeg dueg sajan, mani yén mémé liu maan madagang jeg jaen suba daarang nasiné sanjané, Ha..., ha....,


Puput.

Olih; I Wayan Kertayasa - https://babakanpole.blogspot.com/

0 comments:

Post a Comment