"Pangayah"
(Papahan-2)
Keluargané Latra sané ngelah utsaha dagang di pekené, ngelah parirencana lakar ngalimbakang dangangan ipun utawi mukak cabang apang ngidang ipun nimbakin utawi ngimbangin kawerluan idup ring aob guminé mangkin sané ngacan ngeliunan wawerluan idupé. Ditu ipun mapaitungan ngajak kaluargané, ngajak pianak lan kurenanané yening lakar ngalih pengabih. Pengabih sané ipun kenehang ento wantah pengabih ané lakar nyemakin gaené ngalap bunga lan ngayahin madagang di peken lan warungné. Dadiné yéning ipun rumasa werlu ada sané ngayahin, mara ja ipun ngaukin pengabih utawi pangayah apang ada nguwopin ipun magarapan. pengabih ento lakar kabaang gagaén sabilang sanjané ngalap bunga, tur semngané ngayahin Nyoman utawi méméné Ayu madagang di peken. Ngayahin madagang tusing ja ngawai, wantah digantiné pesenanné liu manten. Keto masih yéning ngalap bunga ipun lakar ngorin utawi ngupahin pangayah ngalap bunga. Yening suba kéto, arepan ipun apang bedikan mayah upah pengayah utawi pengabihné.
|
Latra |
Ayu, yén nyak né bisnis méméné lancar kéné dogén terus, bapa edot lakar muka toko di jumah apang ngidang
masi madagang. |
|
Ayu |
Yéh nyén lakar orin bapa madagang yén
mémé suba madagang di peken lan bapa maabian, Ayu masi anak
enu masuk kuliah. Nyén orin nyan madagang yén
bapa muka toko? |
|
Latra |
Uling dugasé ené anak mémé cening ngajak bapa suba maan nyatuang unduké ento. Tujoné
apang ngidang iraga ngalimbakan bisnisé ené, apang ngancan ngedenang sawiréh kawerluan raga idup ngacan majalan ngancan ngaliunan.
Patut suba raga nimpal melarapan antuk magae ulet. Yening carah jani ené iraga dadi pedagang, edot masi bapa ngajak mémé apang dagangané
ngingdang ngedénang. Ento sangkaning bapa ngajak meme edot ngelah ruko
masi. |
|
Ayu |
Men kékén carane ngatur nyan bapa? Apang tusing nyanan keneh apang
untung dadi putung. Yén bapa ngajak mémé nyemak gaé bas liu, nyan
ngidang lakaran? Apang tusing nyan memaksaang déwék magaé. |
|
Latra |
Dugasé puan mémé maan nyambatang, yening iraga disubane mukak toko, ditu
lakar ngalih pangayah utawi pangabih apang ada ajak magarapan. Nyanan ipun
kaupahin ngajak mémé lan bapa. |
|
Ayu |
Men gaéné ané encén lakar baang yén
suba ngelah pangayah pa? Gaé ngudiang men
lakar orahin bapa ngajak mémé tekén pengayahé? |
|
Latra |
Yening carah iraga ené,
cocokné ngalih pangayah eluh lakar orina ngayahin ngalap bunga
ngajak nyahin mémé madagang di peken. Disubané
kéto, bapa ané
madagang di ruko, ipun masi lakar ngayahin. |
|
Ayu |
Cocok masih pak yén
keto, sakewala yening di pisagané
jumah anak konyang suba magaé. Yéning dot ngalih pangayah, usahang apang tusing kanti
terus-terusan ipun magaé. Nah harian pikenoh Ayu, dadiné yening werlu mara iraga nganggo pangayah apang bedikang
mayah upah. Nyan Ayu ja mareng-marengin bapa ngajak mémé digantiné tusing masekolah. |
|
Latra |
Kéto suba keneh bapa ngajak mémé ceningé. Ngalih
pangyah harian apang bedikang mayah upahné
tur ipun apang ngidang ngatur galahné
masi mbraya, magaé dijumahné lan ané lianan. Dadiné
pengayah ané alih bapa ngajak mémé ento pangayah harian ané
gaéné tuah ngayahin ngalap bunga ngayahin mémé bapa madagang digantine rumasa werlu pangayah. Yén suba ngidang nyemak padidian, kanggoang padiaian
nyemakin gaéné apang bedikan mayah upahné. |
|
Ayu |
Nah yén kéto sitinut tiyang pa. |
Ring sajeronin aob guminé mangkin, kawerluan iraga sayan ngakéhan sané ngaénang
iraga werlu anteng magarapan tur yéning ngidang apang ngalimbakan utsaha. Sekadi kaluargané Gatra ané ngelah pikenoh lakar muka toko apang ngidang ngedénang utsaha dagangané. Ditu ipun ngajak kaluargané mablibagang lakar ngalih pangabih utawi pangayah.
Pangabih sané lakar ipun
tawahin simalu wantah Mén
Sari. Mén Sari puniki silih
tunggil pisagané di banjar
bajang Nyoman sané jani sai
matemu di peken dadi tukang suwun. Kaluarga Latra milihin Mén Sari ulian ané suba tawanga teken Nyoman Lan Ayu pianakné yening ipun anak seleg pisan mgarapan
dadi tukang suwun di peken. Sané mautama buatan Latra punika Men sari anak jemet pisan yening magrapan.
Ipun ngarepan yéning Mén sari disubané dadi pangayah apanga ipun ngelah pangayah
ané jujur, seleg tur ngidang
demen ngajak magaé. Apa buin
lénan tekén ento Latra lan kurenané ngidang nulungin Mén sari ngemaang gagaén ané aluhan yén
telehin uling umur ngajak bayuné Mén Sari jani.
Pastika Mén Sari lakar demen
magaé dadi pangabih di
kaluargané Latra.
|
Nyoman |
Men nyén men pisagané jumah dadi ajak orin dadi pangayah utawi pangabih iraga
bli? |
|
Latra |
Yén carah tiyangé ngalih ané seleg magaé, apang tusing mayus, tusing demen nguluk-nguluk. Cutetné
pengayah ento yéning apa buin kabuatang kaluarga, apang maan ané
jujur lan seleg magarapan. Yén suba nyak kéto, lebihan bani ngupahin apang demen ipun ajak magarapan
lan demen ngayahin iraga. |
|
Ayu |
Yéning kéto, Mén Sari sing cocok mé? |
|
Nyoman |
Mén sari? Yén sekadi mémé cocok ipun, wiréh ajak dadi pangayah iraga. |
|
Latra |
Lakar nyak cocok adung mémé ngajak pianak nénénan?
Kéwala apa mawinan lakar bisa ngorahang Mén
Sari cocok ajak dadi pangayah jumah? |
|
Ayu |
Yén tepuk Ayu sabilang ayu marengin mémé ka
peken, ipun anak dadi buruh tukang suwun sabilang samengan. Ipun jemet sajan
magarapan tingalin Ayu. Sakéwala padalem ipun, anak di peken liu sajan suba ada tukang
suwun ané muda-muda, dadiné ipun sané suba maumuran buin gigis, agak kéwehan
masaing yéning dadi tukang suwun. Asané anak suba endukan bayuné
yening masuwunan misi magencang-gencangan. |
|
Nyoman |
Sajan bapané, tiang masi sai ngorto ngajak ipun yening di peken
digantiné ipun suba mengaso uatwi suwud magarapan. Ipun dot pisan
yening ada gae lenan tekén tukang suwun, ipun lakar nyak miletin. Santukan ipun
kone suba marasa tusing ngidang nyaingin bayu tukang suwun ané
muda-muda buka jani. Yening baang ngalap bunga, ipun pastika seneng pisan
atiné maan gaé ané tusing sanget cacag-cicig buina misi maénggal-énggalan.
Kéto masi yening ngayahin madagang, pastika bedikan ipun
majalan. Ipun wantah kalah tusing ngidang enu gencang majalan dadi tukang
suwun. |
|
Latra |
Lamun kéto cocok suba. Nah mani méméné anaké
nyambatin ipun, nyak utawi sing ipun magarapan ngajak iraga? |
|
Nyoman |
Enah, mani di peken pastika kacunduk ngajak ipun. Mani
lakar takonin ipun. |
|
Ayu |
Sekenang naké nah mé, apang tusing nyanan ipun makaengan magarapan ngajak
iraga. |
Bagian-1








0 comments:
Post a Comment