Saturday, September 16, 2023

Cerpen bahasa Bali "Nyoman Latra" (Bagian-2)



"Pangayah"

(Papahan-2)

Keluargané Latra sané ngelah utsaha dagang di pekené, ngelah parirencana lakar ngalimbakang dangangan ipun utawi mukak cabang apang ngidang ipun nimbakin utawi ngimbangin kawerluan idup ring aob guminé mangkin sané ngacan ngeliunan wawerluan idupé. Ditu ipun mapaitungan ngajak kaluargané, ngajak pianak lan kurenanané yening lakar ngalih pengabih. Pengabih sané ipun kenehang ento wantah pengabih ané lakar nyemakin gaené ngalap bunga lan ngayahin madagang di peken lan warungné. Dadiné yéning ipun rumasa werlu ada sané ngayahin, mara ja ipun ngaukin pengabih utawi pangayah apang ada nguwopin ipun magarapan. pengabih ento lakar kabaang gagaén sabilang sanjané ngalap bunga, tur semngané ngayahin Nyoman utawi méméné Ayu madagang di peken. Ngayahin madagang tusing ja ngawai, wantah digantiné pesenanné liu manten. Keto masih yéning ngalap bunga ipun lakar ngorin utawi ngupahin pangayah ngalap bunga. Yening suba kéto, arepan ipun apang bedikan mayah upah pengayah utawi pengabihné.

Latra

Ayu, yén nyak né bisnis méméné lancar kéné dogén terus, bapa edot lakar muka toko di jumah apang ngidang masi madagang.

Ayu

Yéh nyén lakar orin bapa madagang yén mémé suba madagang di peken lan bapa maabian, Ayu masi anak enu masuk kuliah. Nyén orin nyan madagang yén bapa muka toko?

Latra

Uling dugasé ené anak mémé cening ngajak bapa suba maan nyatuang unduké ento. Tujoné apang ngidang iraga ngalimbakan bisnisé ené, apang ngancan ngedenang sawiréh kawerluan raga idup ngacan majalan ngancan ngaliunan. Patut suba raga nimpal melarapan antuk magae ulet. Yening carah jani ené iraga dadi pedagang, edot masi bapa ngajak mémé apang dagangané ngingdang ngedénang. Ento sangkaning bapa ngajak meme edot ngelah ruko masi.

Ayu

Men kékén carane ngatur nyan bapa? Apang tusing nyanan keneh apang untung dadi putung. Yén bapa ngajak mémé nyemak gaé bas liu, nyan ngidang lakaran? Apang tusing nyan memaksaang déwék magaé.

Latra

Dugasé puan mémé maan nyambatang, yening iraga disubane mukak toko, ditu lakar ngalih pangayah utawi pangabih apang ada ajak magarapan. Nyanan ipun kaupahin ngajak mémé lan bapa.

Ayu

Men gaéné ané encén lakar baang yén suba ngelah pangayah pa? Gaé ngudiang men lakar orahin bapa ngajak mémé tekén pengayahé?

Latra

Yening carah iraga ené, cocokné ngalih pangayah eluh lakar orina ngayahin ngalap bunga ngajak nyahin mémé madagang di peken. Disubané kéto, bapa ané madagang di ruko, ipun masi lakar ngayahin.

Ayu

Cocok masih pak yén keto, sakewala yening di pisagané jumah anak konyang suba magaé. Yéning dot ngalih pangayah, usahang apang tusing kanti terus-terusan ipun magaé. Nah harian pikenoh Ayu, dadiné yening werlu mara iraga nganggo pangayah apang bedikang mayah upah. Nyan Ayu ja mareng-marengin bapa ngajak mémé digantiné tusing masekolah.

Latra

Kéto suba keneh bapa ngajak mémé ceningé. Ngalih pangyah harian apang bedikang mayah upahné tur ipun apang ngidang ngatur galahné masi mbraya, magaé dijumahné lan ané lianan. Dadiné pengayah ané alih bapa ngajak mémé ento pangayah harian ané gaéné tuah ngayahin ngalap bunga ngayahin mémé bapa madagang digantine rumasa werlu pangayah. Yén suba ngidang nyemak padidian, kanggoang padiaian nyemakin gaéné apang bedikan mayah upahné.

Ayu

Nah yén kéto sitinut tiyang pa.


Ring sajeronin aob guminé mangkin, kawerluan iraga sayan ngakéhan sané ngaénang iraga werlu anteng magarapan tur yéning ngidang apang ngalimbakan utsaha. Sekadi kaluargané Gatra ané ngelah pikenoh lakar muka toko apang ngidang ngedénang utsaha dagangané. Ditu ipun ngajak kaluargané mablibagang lakar ngalih pangabih utawi pangayah. Pangabih sané lakar ipun tawahin simalu wantah Mén Sari. Mén Sari puniki silih tunggil pisagané di banjar bajang Nyoman sané jani sai matemu di peken dadi tukang suwun. Kaluarga Latra milihin Mén Sari ulian ané suba tawanga teken Nyoman Lan Ayu pianakné yening ipun anak seleg pisan mgarapan dadi tukang suwun di peken. Sané mautama buatan Latra punika Men sari anak jemet pisan yening magrapan. Ipun ngarepan yéning Mén sari disubané dadi pangayah apanga ipun ngelah pangayah ané jujur, seleg tur ngidang demen ngajak magaé. Apa buin lénan tekén ento Latra lan kurenané ngidang nulungin Mén sari ngemaang gagaén ané aluhan yén telehin uling umur ngajak bayuné Mén Sari jani. Pastika Mén Sari lakar demen magaé dadi pangabih di kaluargané Latra.

Nyoman

Men nyén men pisagané jumah dadi ajak orin dadi pangayah utawi pangabih iraga bli?

Latra

Yén carah tiyangé ngalih ané seleg magaé, apang tusing mayus, tusing demen nguluk-nguluk. Cutetné pengayah ento yéning apa buin kabuatang kaluarga, apang maan ané jujur lan seleg magarapan. Yén suba nyak kéto, lebihan bani ngupahin apang demen ipun ajak magarapan lan demen ngayahin iraga.

Ayu

Yéning kéto, Mén Sari sing cocok mé?

Nyoman

Mén sari? Yén sekadi mémé cocok ipun, wiréh ajak dadi pangayah iraga.

Latra

Lakar nyak cocok adung mémé ngajak pianak nénénan? Kéwala apa mawinan lakar bisa ngorahang Mén Sari cocok ajak dadi pangayah jumah?

Ayu

Yén tepuk Ayu sabilang ayu marengin mémé ka peken, ipun anak dadi buruh tukang suwun sabilang samengan. Ipun jemet sajan magarapan tingalin Ayu. Sakéwala padalem ipun, anak di peken liu sajan suba ada tukang suwun ané muda-muda, dadiné ipun sané suba maumuran buin gigis, agak kéwehan masaing yéning dadi tukang suwun. Asané anak suba endukan bayuné yening masuwunan misi magencang-gencangan.

Nyoman

Sajan bapané, tiang masi sai ngorto ngajak ipun yening di peken digantiné ipun suba mengaso uatwi suwud magarapan. Ipun dot pisan yening ada gae lenan tekén tukang suwun, ipun lakar nyak miletin. Santukan ipun kone suba marasa tusing ngidang nyaingin bayu tukang suwun ané muda-muda buka jani. Yening baang ngalap bunga, ipun pastika seneng pisan atiné maan gaé ané tusing sanget cacag-cicig buina misi maénggal-énggalan. Kéto masi yening ngayahin madagang, pastika bedikan ipun majalan. Ipun wantah kalah tusing ngidang enu gencang majalan dadi tukang suwun.

Latra

Lamun kéto cocok suba. Nah mani méméné anaké nyambatin ipun, nyak utawi sing ipun magarapan ngajak iraga?

Nyoman

Enah, mani di peken pastika kacunduk ngajak ipun. Mani lakar takonin ipun.

Ayu

Sekenang naké nah mé, apang tusing nyanan ipun makaengan magarapan ngajak iraga.


(Mesambung...)

Bagian-1 
Olih; I Wayan Kertayasa - https://babakanpole.blogspot.com/

0 comments:

Post a Comment