Friday, October 6, 2023

Pakerengin Dogén | Cerpen Bali


Minab ada dawuh solas tangai, lubangané suba rumasa kebus baeng buka anak mangidu maorob. Gabagin aled kasuré suba buka anak mara suwud majemuh. Telah lepég déwéké mapeluh ulian kebusné. Tusing ngidang naenang, rumasa pitek bayuné kanti aba ka ipian ulian piteké. Ngantos enten uling sirepan, buka anaké tusing kuangan ebuk santukan dawuh solas mara enten uling sirepan, sakéwala sujatiné ulian tusing ada gaé apa yén dina prai buka redité kéné. Apa buin jani anak pedidian dini di gumin anak. Tusing ada sané nundunin semengan elénan tekén gegaéné di dina megaé lan seduké nuju dina prai. 

Maselanan bangun sambil nglawanin bayu uwon. Buka anak ngekoh lakar muwuk dinané jani. Kipak-kipek pedidian di genah pasirepan, tusing ada anak nyapatin lan tusing ada anak ngrungu. Luntang lantung idupé buka anak tusing ada nglahang, sakéwala kenehé jeg ejoh di selat pasih. Sabilang wai idupé buka anak ngayal asané, apa buin yening nuju dina prai kené anak tusing ada gaginan. Jeg jelong-jelong suba tindakané lan liaté buka anak paling.

"Tok...., tok....,!" Kéto munyin jelané. Magésoan bangun uling kasuré laut ngampakanng jelanan. Sagét teka suba Ibuk kos ngaba dedaaran. Sekadi biasané mula yening rahina redité anak baanga nasi tekén ibuk kosé nuju galah tangai. Sané paling sesai ento enyak suba sibarengan nuju deweké bangun di dina redité, kuang lebihné dawuh solas. Yéning kenehang, aget masi ada anak ngabang nasi digantiné uwon bayuné kené. Laut jemak nasiné lan kaejang duwur mejané

Sambilang mauwadang ngilangang uwon bayu, makinkinang majalan ka pabasehan lakar masugi lan masehin batis ngajak lima. Kanggoang malu kondén manjus, santukan anak uwon sajan bayuné. Enggal-énggal mabaseh apang ngidang énggalang madaar ulian basangé suba ngredek ulian seduké. Ditu di pabasehan sambil mabaseh sambil ngenehang "Ngudiang bedik jemak gaéné jani?". Sambilang ngebeg lima sambilang makeneh. "Yen mlali? Kija men bedik mlali?". Kondén karuan apa anak suba paling. Mula saja anak liu sajan tongos mlali, kéwala lacur anak bekelé suba jeg nepas-nepasin sajan. Maan upah tuah sedeng anggon ngajeng dogén sewai-wai, sakéwala kudiang men jani.

"Aruh kebus gumine dini, jani madaar malu!". Nasi suba ada diapain baan ngidih. Dikénkéné misi sambel dikénékéné tusing, enah jeg kanggoang dogén. Adané dogén raga ngidih, kanggoang suba raga nuwutin igel-igel anak diguminé dini. Anak yén carah dini ento anaké suba biasa madaar tusing nganggo sambel. Maelénan sajan ngajak di jumah ané apa bedik misi sambel. Paling tusingné apang mrasa kesuna cekuh. Sakéwala yening dini di rantauan anak bisa goréngan dogén, tusing misi sambel apa buin. Boya ja ulian cupar anaké makidihang, sakéwala anak mula carah kené kawentenan anaké dini di genahé merantau.

Jeg lagasin, eda buin misi makeneh ané tusing-tusing, sané paling utama ento tusing pasil lan dedaran sané enu pantes baan naar jeg daar. "Krontang-kronténg, capluk-capluk carah celeng ngamah bebau kinyukané 😂😂😂". Buka anaké magambel, jeg uyut madaar. Tusing ja ngidang ngadéngang, ulian seduké suba keliwat. Jemak tempéné, buin imbuhin nasi, disubané keto ibuhin tahuné bin cepok. "Oh sing suba nyanggel kinyukané 😅😅😅!". Jeg kangguang pakerengin ngaksama teken Ide, amongkén ja picané sané sida katunas, anak mula ento suba sané paling luwih buatang raga. Ida suba uning sané encén patut buatang iraga, eda suba misi nagih kéné-kéto buin. Jeg inget tetepang ngaksama. "Néh sing telah suba nasiné, jeg bedikin makeneh, tuah pakpak lan gelekang, nyan baang basangé ngolah. Basang betek lan bekel ngidang metangeh, jeg kalis idupe "😁😁😁.

Basang suba wareg, jani mara makeneh buin 😓😓😓. "Apan kadén jemak gaéné jani?". Mula sajan kéweh baan ngorahang yéning nongos di rantaoan, naenang iseng tekén panak lan kurenan. Kipak-kipek liaté, mata nengeng carah matan pindang 'nelik ukon puyung' ulian naenang isengé, sakéwala pageh-pagehin déwéké buin. Inget-ingetang déwéké mai ada tatujoné. Boya ja ulian apang kéné apang kéto, tuah apang ngidang ngalih bekel baang pianaké mani puanang. Kéto masih buatang déwéké apang tusing kanti mani puanang idih-idih ngajak anak. Tusuing elek apa atiné yening buka jani raga tuah bisa natak lima dogén. Jeg taenang suba kenéhé lakar mulih malu ulian bekelé anak suba majangko, tusing ngidang apa buin raga lakar ngulurin keneh apang kéné apang kéto, kanggoang suba malu jeg entegang dogen sebengé😏😏😏

Anaké ningalin dong suba ja kadéné déwéké liu dogén ngelah pipis. Apa buin yéning pisagané sané  irian buin bedik, kadéna suba raga ngelah brana madugdug, tusing tawanga déwéké nekes-nekesang nyalanan idupé. Yéning suba kéto jeg lautang suba egarang kenehé buin, anggep dogén ento pangacep anaké nunasang deweké apang sugih 😄😄😄, nyén nawang mani puanang seken sugih. Sakéwala kudiang men anak idup adané, buka belahan pané belahan pasoné mula ada kené ada kéto. Ngelah sujatine keneh apang ngidang makuli di jumah lan paek ngajak kurenan ngajak pianak, sakéwala carah jani anak keweh sajan ngalih tongos makuli. Kanggoang suba kené malu, mogi-mogi ja kurenané ngidang magehin dewék lan ngrastiti apang ngidang nemu rahayu skala niskala 😇😇😇. Depang suba anaké ngadanain, sané utama raga sané nyalanin "ngidang nyalanin utawi tusing!", ento sané utama. Wiréh yéning nuwutin munyin anak, sajan anak tusing karuan beneh masi. Bisa dogén buka nyawané, di cangkemné manis ngaba madu sakéwala duriné di ejitné ngaba jaum sada misi upas. "Aduh jeg kéweh baana jani milihin timpal 😆😆😆". 

Kéné-kéto anaké ngorahang, kanggoang makuping céléng dogén jani malu. "Tebelin gigis kupingé apang tusing dadi sesel ati nampi munyin  anaké". Yéning tusing kéto, pelih baan bedik bisa lala-lalé nyanan idupé, asel suba lala-lélé nyan laut tuludanga suba apang enyak ngeliling 😂😂😂 "Aruh jeg nyeh-nyeh ati baana". Apa buin buka jani suba makurenan lan ngelah pianak sané patut lakar etohin idupné, bedikin suba nyemak gegaén sané boyo-boyo. Tetepang ngrastiti apang ngidang dogén makrisikan, paling tusing ngaenang anak elénang berat ulian deweké. Manian lamun ngelah bekel lebihan jeg majalan mulih kejep anggon ngilangang isengé ngajak pianak lan kurenan. Kéto masih pungkuran yéning suba ngelah bekel anggon di jumah, anak dadi baan lakar mulih nyumunin ngaé utsaha di jumah. Jani kanggoang malu paesé gelekang yening edot kené-kéto.

"Baat sajan baat yéning kenehang". Dini dewéké buka anak mabrata, naenang iseng tekén pianak, kurenan lan kaluarga, yéning dadi tagih anak apang tusing ja kanti kéné. Buka suba pituduhé, jani tuah ngidang nyalanin lan ngaksamayang sekancan paican Ida. Jalanin dogén, ento kurenan lan pianak anggon pinaka sundih sané patut jagain apang ngidang terus masundih. Diapain jani maejohan malu kejep, enah mani puanan pastika suba ngidang lakar buin mapupul yening ida sampun mapaica lebihan. Pagehin ban ngrastiti apang nemuang rahayu sareng sami. Seleg-selegang makuli apang ada bekel pinak lan kurenan mani puanan. 

(Puput).

Olih; I Wayan Kertayasa - https://babakanpole.blogspot.com/


0 comments:

Post a Comment