Monday, October 9, 2023

Kolagan | Satua Bali Klasik - Dongeng Bahasa Bali

Tatkala dina anu wéntén I Siap Selem lakar ngalih amah-amahan ngajak panak ipun ka pangkungé. I Siap Selem punika ngelah panak lelima, sané paling cenik konden ja mebulu luirnyané pitik sané tioasan laut ipun adaniné I Kolagan.

Sedek punika sampun pajeg ainé di duwur ubun-ubuné, I Siap Selem ngajak panaknyané majalan nuju pangkungé ngalih amah-amahan, ngantos ipun neked di betén tiyingé ané di bongkol tebingé. Risedek ipun iteh ngékeh ngalih maman, nadak sara peteng guniné tur langité pati kerug ulian grudugang gulemé. Gulem gedé punika nyihnayang lakar ujan gedé gati.
Saking girangnyané I Siap Selem ngajak panaknyané ngalih maman, ngantos ulung ujané. I Siap Selem paling ngalih tongos maémbon. Ditu lantas ipun di betén tiyingé ngaem panak-panak ipun apang tusing belusan.
Makelo suba ipun ngaem panaknyané, nganti semutan batisné I Siap Selem, taler ipun sampun bengilan, sakéwala ujané durung masi marérén. Lantas I Siap Selem inguh lakar ngalih tongos sané becik anggon maémbon. Blabaré teka gede sajan, ipun jejeh yéning nganti anyudang blabar ngajak panak-panak ipun.
Risedek ipun paling, nadak sara ada munyi krosokan di punyan tiyingé. Ngatekis ipun siap selem "Aduh apa ja nénénan? Apura jero tiyang nyelang genah driki maémbon". Kénten Ipun Siap Selem ngemigmig sambilanga ngaem panaknyané tur naenan takutnyané.
Duk nika nadak sara nengok I Méng Kuwuk uling don tiying sané ngerimbun... " Yih I Siap Selem, ngudiang cai dini bengilan?'.
"Aduh Méng Kuwuk, né tiyang kandungang ujan dini ngajak panak panak tiyang. Jani laut suba peteng, sing suba tepuk tiyang mamban lakar ka pondok Pekak Dukuh. Dini kanggéang tiang maémbon malu ngantos ujané endang".
"Badah, lamun kéto nyak cai dini medem di umah awaké di beduur punyan tiyingé? Apang tusing cai ajak panak-panak cai anyudang blabar. Sawiréh ené ujané gedé tanpa rérénan, nyanan blabaré ngancan ngedénang".
Lau Siap Selem nyelang mesaut "Tusing juari icang Méng Kuwuk, ené icang ajak liu, nyan ebekan umah ragané. Jejehné ragané nyanan tusing maan tongos pules di umah ragané".
"Ah sing kénkén, cang anak mara kal pesu ngalih amahan jani tengi lemengé. Mani semengan mara icang lakar mewali pules buin. Dadiné mani lamun cai ajak panak panak cainé suba bangun, mara icang lakar pules di umah icangé". Keto alus munyiné Méong Kuwuk tekén I siap selem.
Mekelo I Siap Selem makeneh ngeresepang munyiné Méng Kuwuk, laut ipun ngorang "Enah lamun kéto icang di umah jeroné malu pules ngajak panak-panak tiangé nggih. Kéwala tulungin jebos niki I Kolagan nak konden ngidang makeber, diolas tulung ajak ipun menék ka umah jeroné apang tusing ipun mekutang padidi di betén".
I Méng Kuwuk laut nyajagin I Siap Selem jagi nulungin menékang I Kolagan ka umanyané Méng Kuwuk. Risampuné I Siap Selem ngajak panak panaknyané di beduur di umahnyané I Méng Kuwuk, laut ipun niyisang bulu tur mekinkin lakar ngaem panaknyané laut pules di umahnyané Méng Kuwuk.
Gelisang satua énggal, peteng suba guminé indik galahé sampun wengi.
"Siap Selem, Siap Selem......, Jani awaké lakar pesu ngalih amah-amahan. Cai dini suba pules malu ngajak panak-panak cainé. Awaké buin mani semengan mara ja lakar mulih pules. Mani lamun awaké tusing teka tur cai suba bangun, kalahin suba mewali ka pondoknyane Pekak Dukuh nah". Kéto pabesen Méng Kuwuk tekén siap selem.
Wusan punika Méng Kuwuk majalan ngalih amahan ka ebet-ebete. Nyantos tengahin latri, ipun déréng masi polih amah-amahan, santukan ujané bales gati ngawinan buroné nénten ada ané pesu uling umahnyané. Ngancan makelo ngancan seduk basang ipun, tan sida ban ipun naenang seduk basangnyané. Laut ipun mapineh "Yéh ngudiang awaké belog kené, busan awaké nulungin Siap Selem ngajak panaknyané pules di umah awaké. Ngudiang awaké kéwéh-kéwéh ngalih amahan, jeg I Siap Selem ngajak panakné suba anggon maman jani. Pilihin malu inané I Siap Selem amah, lamun suba betek ulian ngamah I Siap Selem, mara panak panaknyané ubuhin apang kanti gedé mara amah, ha.... ha...... ha.......😂😂😂" Kéto I Méng Kuwuk ngéka daya.
Laut I Méng kuwuk malipetang ka umahnyané lakar ngéka daya pang ngidang ngamah I Siap Selem ngajak panaknyané. Disubané paek umahnyané, I Méng Kuwuk ngerépé mejalan meselanan, ngagem sambil ngintip I Siap Selem sané pules etis ngajak panak-panaknyané. Seka bedik I Méng Kuwuk maekin, sagét "krosoookkkkkkkkk....." I Méng Kuwuk pelih meenjekan, ipun ngenjekin carang tiying ngetih laut lung tur mesuara ngaé Siap Selem mekedengasang tur rengas. Ulian tangkejut Siap Selem laut patikeber ngajak panak panaknyané. Ngénggalang Méng Kuwuk nyarag ka umahnyané, tuah I Kolagan sané bakat kadengkek olih Méng kuwuk sawiréh ipun kondén ngidang mekeber.
Uyut I siap selem," Puih iba Méng Kuwuk kadén saja iba polos ngajak awaké, tong di tengi lemeng kéné cai madaya lakar nyagrep awaké. Kakin-kakiné ajin iba Méng Kuwuk!" Keto munyiné I Siap Selem. Duk ento I Kolagang sampun bakatanga tekén Méng kuwuk.
"ha....., ha........., ha.........😈😈😈, diapin mémén cai ngajak nyama-nyama cainé ngidang melaib uling awaké, cai jani suba bakat awaké besik. Jani suba gantiné cai lakar dadi ubad seduk basang awaké. Lakar amah awak cai jani ......., ha........, ha........., ha😋😋😋!" Keto I Méng Kuwuk ngorang tekén Kolagang sambilanga ngagem I Kolagang sané sampun pacrit-crit pesu tai pesu enceh ulian takutnyané😰😰😰. Lantas mesaut I Kolagang "Duh jero..., jero Méng Kuwuk, amonto téh gedé pengawak jeroné, dija ja sedeng lakar betek yén tuah ngamah ukudang tiang sané geles kéné. Buina ené bén tiangé enu muda. Rumasa belig yén kinyukang jero. Maimbuh tiyang kondén mebulu, sinah nyalig bén tiangé jero" Kéto I Kolagang nyambatang tekén I Méng Kuwuk.
"Lamun kéto kénkénang awaké cai jani Kolagang? Beneh masi buka pamunyin cainé, awaké asing kal betek yén tuah ngamah pitik cenik kolagang buka cai".
"Kéné nah Méng kuwuk, ulian icang enu cenik, jani ubuhin icang malu. Kadung tangkeb jero, tiyang sing kénkén. Baang tiyang ngamah apang énggal tiyang gedé, sinah yén suba gedé tiyang misadia lakar metekin basang jeroné".
"Nah lamun kéto, men apa cirine yén cai suba pantes amah awaké?"
"Disubané jero ngubuhin taler disubané bulu tiyang tebel. Bulu ikuh suba mentik tur bulu kampid suba misi, ditu mara jero cocok ngamah tiyang, apang jero asing pocol ngamah tiyang".
Laut lantas I Méng kuwuk ngubuhin I Kolagan. Sué sampun galahé majalan, mangkin I Kolagang suba gedé di umahné Méng Kuwuk. Iteh Méng kuwuk ngabang maman sabilang wai tur awakné I Kolagang kaurut-urut.
Gelisang satua énggal,
"Ih Kolagan, jani cai suba gedé, bulu iba suba tebel, minab bén iba suba asing muda buin. Jani suba gantiné cai lakar amah awaké buka pasubayané pidan dugesé cai enu cenik".
"Pih sajan Méng Kuwuk... tiyang asing ja engsap tekén pasubayan tiyang, tiyang misadia jani amah cai. Sakéwala apang ngenyaenang ebén tiangé, ada upakara ané patut laksanayang jero satondéné ngamah tiyang".
"Upakara apa ento?" Kéto bangras Méng Kuwuk metakon.....
"Kéné Méng kuwuk, setondéné jero lakar ngamah tiyang, mangkin capurang dumun tiyang pang telu setegeh tegeh jero ngidang nyapurang. Ngancan tegeh jero nyapurang, ngancan jaen lakarang bén tiyange amah jero".
Méng kuwuk asing ja mekeneh buin sawireh basangnyané seduk pisan. Laut I siap selem kacapurang ka umbarané tekén Méng Kuwuk. "Capuuuuuuurr................., ' Kuang tegeh né Méng Kuwuk. Tegehang buin" Keto Kolagan ngimbuhin. Lantas buin kacapurang malih tekén Méng Kuwuk ' Capuuuuuurrrrrrrrr............., ' Pih kuang tegeh bin bedik gén" Enah jani ané siduri melahang anaké nyapurang. Sekenang bayun jero apang tegeh gati cecapurané".
"Enah jani suba kal ampet awaké nyapurang........, Besik..........., Dua..........., Telu...... Capuuuuurrrrrrrr". Laut lantas Kolagang sané suba mebulu samah mekeber ngaliwatin tebingé, ngraris ngumbang ejoh melaibin Méng Kuwuk.
Ngingkel kedék I Kolagang, "Ajan Méng Kuwuk lengeh, awaké ané suba mabulu samah kené capuranga, asing jeg keberang awaké iban awaké 😄😄😄".
"ha........, ha........., ha........, Ento suba jani seselin Méng Kuwuk. Iyén edot ngamah awaké, mai alih awaké dauh pangkung, Ha......... ha........... ha....." Kéto I Kolagang ngelurin I Méng Kuwuk disubané ngidang melaibang awak saking umahnyané Méng Kuwuk. Laut lantas Méng Kuwuk bengong mangenang unduké ento. "Bih pocol awaké ngubuhin, ngalus ngalusin, naenang basang seduk,,,, disubané kanggo amah jani bakat lebang. Kéna dayané I Kolagan awaké ené. Jani buka dadag telah bangkung bangka, apa awaké tusing maan elénan tekén tuyuh lan pocol dogén".

Puput

Olih; I Wayan Kertayasa - https://babakanpole.blogspot.com/

0 comments:

Post a Comment